Menu top

Interim-predikant

Een interim-predikant is nodig in een situatie waarin de kerkelijke gemeente in een transitiefase verkeert: er is iets voorbij en er moet iets nieuws komen, maar wat dat is of hoe dat kan worden bereikt, is nog niet duidelijk. Vaak is het gekoppeld aan het vertrek van een predikant waardoor een nieuwe en onzekere situatie ontstaat.

In een periode van onzekerheid, soms ook van rouw en/of verwarring kan een gemeente kiezen voor tijdelijke begeleiding. Dit geeft de tijd en ruimte om op adem te komen alvorens de gemeente zich (opnieuw) verbindt aan een vaste voorganger. Ook kan er voor een interim-predikant gekozen worden als er juist wel sprake is van een heldere visie op een andere toekomst, maar ingezien wordt dat het specifieke competenties vereist om dat proces te begeleiden.

Het voordeel is dat de interim-predikant geen partij is in de gemeente. Want een interim-predikant is een procesbegeleider. Hij legt zijn visie of ideeën niet op maar zoekt in nauwe onderlinge samenwerking naar een mogelijke oplossing. Uiteraard in verbondenheid met Christus en Zijn Woord.

Aan welke criteria moet een interim-opdracht voldoen?

  • Er is sprake van een gekozen of gedwongen veranderingsproces (transitie) in de gemeente waarin zowel procesbegeleiding als pastorale inzet (voorgaan, gesprek) nodig zijn.
    Voorbeelden hiervan zijn: een vitaliserings- of herplantingsproces, rouw en herstel na een crisis of conflict, fusie of kerksluiting, overbruggen van een vacante periode van bijzondere aard;
  • Er is een eerste analyse gemaakt door de opdrachtgever waaruit zowel aanleiding, probleemstelling als mogelijke oplossingsrichtingen blijken;
  • Met als resultaat een afgebakende opdracht voor de interimmer, waarmee hij of zij een start met zijn of haar werkzaamheden kan maken;
  • Deze is allereerst procesbegeleider, en weet het proces te verbinden aan en te benoemen vanuit de geleefde en gewenste identiteit van de gemeente;
  • Deze werkt met een concrete opdrachtgever (kerkenraad, werkgroep, …) en maakt daarmee afspraken over de verantwoording van zijn inzet;
  • In de opdracht komen aan de orde: eerste analyse – aard van de werkzaamheden – omvang van de aanstelling incl voorgaan – vergoeding en vergoedingswijze – verantwoordingswijze – afspraken over evaluatie, intervisie, externe consultatie – (voorlopige) doelstelling.

Opgeleide interim-predikanten
Het werk van een interim-predikant vraagt om specifieke inzichten en vaardigheden. Om die te versterken had de PKN al een specifieke scholing ontwikkeld. In samenwerking met de PKN is voor GKV- en NGK-predikanten een één-jarig opleiding opgesteld. De organisatie en procesbegeleiding ligt in handen van Steunpunt Kerkenwerk. Het profiel van een interim-predikant en informatie over de opleiding wordt beschreven in onderstaand document.

Beschrijving opleiding interim-predikant

Hieronder ziet u welke GKV- en NGK-predikanten inmiddels beschikbaar zijn als interim-predikant. Ook ziet u hoe zij zichzelf typeren en bij welke interim-opdrachten zij het beste passen.

Ds. H.D. Bondt, Leek
Ds. G. van Dijk, Sliedrecht
Ds. K. van den Geest, Alphen aan den Rijn
Ds. W.L. de Graaff, Groningen
Ds. G.A. Heek, Buitenpost
Ds. H.J. Messelink, Hattem
Ds. J.B. de Rijke, Krimpen aan den IJssel
Ds. R. Tigelaar, Hardenberg
Ds. E. Venema, Tilburg
Ds. R.C. Vervoorn, Heerde
Ds. W.M. van Wijk, Deventer

De aanstelling van een interim-predikant gebeurt op basis van een detacheringsovereenkomst. Een model hiervoor treft u hieronder aan:

Model detacheringsovereenkomst interim-predikant

De verwachting is dat toenemende complexiteit, diversiteit en verandering in kerken zal vragen om meer specialistische begeleiding. Ook kerken hebben hierin een verantwoordelijkheid. Als kerken zijn we gezamenlijk verantwoordelijk om naar elkaar om te zien en hulp te bieden waar mogelijk. Daarom is het van belang dat de kerken die een interim-predikant uitlenen zich achter zijn werk scharen. De interim-predikant dient de interim-gemeente omdat zij een helpende hand ontvangen op het moment dat ze deze hard nodig hebben. Tegelijk wordt de interim-predikant ook zelf gevoed met nieuwe inzichten en energie uit de interim-gemeente. Op zijn beurt neemt de interim-predikant dit mee naar zijn thuisgemeente waar deze inzichten dienen als versterking en nieuwe impulsen voor zijn werk. Zo dragen we als kerken gezamenlijk de last van conflicten en veranderingen, maar groeien we ook door ervaringen te delen.

Kerkelijke inbedding van de interim-predikant
De Generale Synode van 2014 heeft opdracht gegeven aan het deputaatschap Bemiddeling en Begeleiding om een netwerk van interim-predikanten op te zetten. Samen met Steunpunt Kerkenwerk en Commissie Loopbaanbeleid van de NGK werd gezocht naar mogelijkheden om hier vorm aan te geven. Dit heeft geresulteerd in twee jaargroepen waarin GKV- en NGK-predikanten zijn opgeleid tot interim-predikanten.

In de basistekst van de kerkorde wordt niets gemeld over een interim predikant. Voor de positie van de predikant wordt verwezen naar de Generale regeling voor predikantszaken. In die generale regeling is inzake het interim predikantschap het volgende opgenomen:

Artikel D17 Interim-predikantschap
D17.1 Een daartoe opgeleide predikant kan als interim-predikant aan een kerk tijdelijk ondersteuning bieden in situaties van verandering, crisis of conflict.
D17.2 De coördinatie van de opleiding en inzet van interim-predikanten berust bij het SKW.
D17.3 Een interim-predikant verricht zijn taak op basis van detachering overeenkomstig art. D4.3 GRP.
D17.4 Besluiten van kerkenraden over het uitlenen en inlenen van een interim-predikant behoeven een goede communicatie met elk van de betrokken gemeenten.

Kerkelijke organisaties
D17.1 refereert aan situaties van verandering, crisis of conflict. Binnen onze kerken zijn op die drie gebieden diverse instanties actief. Het is goed te proberen helder te krijgen wie, wanneer en op welke voorwaarden ingeschakeld wordt (of dient te worden).

Verandering
Vaak betreft dit advies en begeleiding bij vraagstukken in kerken of kerkenraden. Naast adviesorganen binnen de eigen gemeente en classis (o.a. visitatie) zijn vooral het Praktijkcentrum en Steunpunt Kerkenwerk hierin actief, als ook individuele adviseurs.
Praktijkcentrum wordt ingeschakeld voor alle trajecten op gebied van toerusting, gemeenteopbouw, visievorming en kerkelijke transitietrajecten
Steunpunt Kerkenwerk is er voor advies op gebied van beheerskwesties (financiën) en kerkelijk personeelsbeleid: kerken helpen bij goed werkgeverschap voor predikanten, kosters en kerkelijk werkers.

Crisis of conflict
Soms ontstaat vanuit een (on)gewenste situatie van verandering een crisis of conflict. Dat kan spelen binnen de gemeente of kerkenraad en tussen kerkenraad en/of gemeente en/of predikant. Naast de taken van kerkenraad en classis (o.a. visitatie) spelen een rol:

  • Deputaten Advies en Bijstand: Worden ingeschakeld als samenwerking onder druk staat, bijvoorbeeld vanwege aanhoudende spanningen (generale regeling G1.3).
  • Generale Deputaten predikantszaken: advies inzake toelating losmaking, afzetting en/of onttrekking van predikanten.
  • Interkerkelijke Commissie Geschiloplossing: geeft advies, coacht en bemiddelt zo nodig bij geschillen die bij haar aanhangig worden gemaakt. Ze richt zich op het oplossen van spanningsrelaties tussen partijen.
  • Steunpunt Kerkenwerk en Predikantenvereniging | CGMV: begeleiden van kerkenraad/predikant in geval van arbeidsconflict
  • Meldpunt Seksueel Misbruik in Kerkelijke Relaties: begeleidt slachtoffers en adviseert kerkenraden in een situatie van mogelijk misbruik in de gemeente
  • Praktijkcentrum: (traject)begeleiding t.a.v. gemeenteopbouw en kerkelijke transitietrajecten. In sommige gevallen wordt er met één of enkele partijen gesproken binnen de kerken en in andere gevallen wordt er met de hele gemeente gewerkt.

Wilt u meer weten over de opleiding en de inzet van een interim-predikant in uw gemeente of heeft u andere vragen over dit onderwerp, neem dan contact met ons op.

Gerelateerd

Interkerkelijke Commissie Geschiloplossing Supervisie/Coaching Mediation Beroepingswerk
© copyright Steunpunt Kerkenwerk