Menu top

Wel of niet samen zingen?

[laatste update 12 oktober 2020]

Voor veel gemeenten is het ontbreken van de gemeentezang een groot gemis. Het is aan gemeenten en kerkenraden zelf om daar een eigen afweging en keuze over te maken.

Voor het zingen in de diensten na 5 oktober beveelt SKW nog steeds de volgende richtlijn aan:

Het advies is om gemeentezang achterwege te laten. Het advies van de werkgroep ‘Zingen in de kerk’ is leidend voor deze oproep. Beperk het aantal zangers tot maximaal 5 met een minimale afstand van 5 meter ten opzichte van de overige kerkgangers. De zangers houden onderling 1,5 meter afstand. (lees meer: Advies werkgroep ‘Zingen in de kerk’, klik door op het linkje ‘Bron’ voor een actueel en uitgebreider advies van deze werkgroep).

Uiteraard kan er ook voor gekozen worden elke dienst een andere alternatieve invulling te geven aan de gemeentezang. Steunpunt Liturgie geeft alternatieven: Zingen en gemeentezang in tijden van corona

Wat zegt het RIVM?

Sinds 1 juli 2020 kwam er berichtgeving vanuit het RIVM over zingen in de kerk. Allereerst staat in alle regionale noodverordeningen uitdrukkelijk vermeld dat er geen verbod geldt voor samenzang in religieuze bijeenkomsten. Daarbij wordt wel direct verwezen naar de richtlijnen die het RIVM hierbij vervolgens geeft.

Er is een RIVM-richtlijn gepubliceerd over koren en zangensembles. Dit advies raakt ook aan het zingen in kerken en andere gebouwen. In dit advies wordt ruimte gegeven om te zingen, maar het is tegelijk met de nodige onzekerheid omgeven. Er zijn nog geen definitieve uitslagen van onderzoeken waaruit blijkt of de besmetting onder koren door het zingen of door iets anders veroorzaakt werd. De conclusie is wel dat er door koren – in een goed geventileerde ruimte – weer met zang gerepeteerd kan worden. Daarbij adviseert het RIVM dat tussen koorleden een minimale afstand van 1,5 meter in acht genomen wordt, eventueel niet achter elkaar maar in een zigzagformatie.

Belangrijk om op te merken is dat het RIVM besmetting via zang nog steeds goed mogelijk acht. Het advies is gemaakt op basis van risicoanalyse uitgaande van de huidige graad van besmetting in ons land.

Ook wijzen we erop dat in de adviezen van het RIVM spreekkoren en hard meezingen of schreeuwen niet zijn toegestaan. Het is goed hier acht op te geven wanneer er gekozen wordt voor zang. Wijs gemeenteleden erop zich bij het zingen in acht te nemen als het gaat om het volume. Rondom alternatieven voor het zingen wijzen we op de mogelijkheid om onderdelen van de liturgie samen uit te spreken. Dit valt niet onder spreekkoren.

Afwegingen ventilatie en kerkgebouw

Een werkgroep van experts op het gebied van ventilatie en binnenmilieu publiceerde 1 juli jl. een advies over zingen en ventilatie. In dit advies staan waardevolle aanwijzingen voor een verantwoorde wijze van zingen in kerkgebouwen. Overigens wordt in het advies in het algemeen brede samenzang van de gemeente nog ontraden.

Ventilatie doorslaggevend
Het risico bij zingen is sterk afhankelijk van de beschikbare ventilatielucht. Wat we nu weten is het volgende:

  1. Het risico op besmetting (besmetting door inademing van aerosolen) in een grote, monumentale kerk is zeer klein. Zeker als de ventilatievoud 1 of meer bedraagt. Dit geldt ook als er gezongen wordt.
  2. Gaat het om een middelgrote kerk (oppervlak van 500 m2, volume van 3000 m3) dan hangt het af van de aanwezige mechanische ventilatie. De website www.eerstehulpbijventilatie.nl help je bij de risicotaxatie.
  3. In een kleine kerk/kerkelijke ruimte (denk qua orde van grootte wat volume betreft aan < 1000 m3 en lager dan 4 meter) kan eigenlijk niet veilig gezongen worden. Als je dat toch wilt dan zijn er forse systemen nodig; zie hiervoor ook weer de online rekentool. Zonder deze systemen is het alternatief (in die kleinere ruimte) om met z’n allen mondkapjes voor, tijdens en na het zingen te dragen.
  4. Overige maatregelen
    De besmetting van Covid-19 geschiedt niet alleen via de lucht maar ook via menselijk contact en via sanitatie. Houd dus afstand en voorkom besmetting door regelmatig handen te wassen en het sanitair te reinigen.

De grote van het kerkgebouw en de mogelijkheid van goede mechanische ventilatie bepalen dus of er in redelijke mate veilig gezongen kan worden. In lang niet alle kerkgebouwen is de ventilatie goed geregeld. Voor een deel van onze – vaak kleine – kerkgebouwen zal gemeentebrede samenzang daarom nog niet op verantwoorde wijze kunnen. Om te helpen bij het inschatten van de risico’s is een berekeningsmethodiek opgebouwd. Je vindt deze op www.eerstehulpbijventilatie.nl).

Kerkenraden zijn verantwoordelijk

De verantwoordelijkheid voor een afgewogen en verantwoord besluit, ligt bij de plaatselijke kerkenraad. Belangrijk in de afweging is de verantwoordelijkheid die de kerkenraad draagt ten aanzien van de gezondheid van de deelnemers aan de eredienst.

Alternatieven

Als gemeentebreed zingen niet verantwoord is, zijn daarvoor goede alternatieven. We verwijzen daarvoor naar www.steunpuntliturgie.gkv.nl/zingen-en-gemeentezang-in-tijden-van-corona en www.cgk.nl/zou-ik-niet-van-harte-zingen.

,

2 reacties van Wel of niet samen zingen?

  1. Herman Heemskerk 30 september 2020 op 08:56 #

    Omdat het zingen erg gemist wordt kregen wij suggesties om een spatscherm (Action) te gebruiken waardoor het zingen wél mogelijk zou zijn. Kunt u ons hier nader over informeren (wordt deze mogelijkheid in de parktijk ook gebruikt?) en adviseren?

    • Mariët Apperloo 30 september 2020 op 10:16 #

      Beste hr. Heemskerk,
      Wij hebben nog niet gehoord dat kerken deze methode gebruiken. Wel is duidelijk dat bij zingen niet alleen de druppeltjes (spatten) een risico vormen, maar juist ook de uitstoot van de zogeheten aerosolen (kleine deeltjes die zich in de lucht verspreiden en weer worden ingeademd). Ook bij het gebruik van spatschermen zullen deze in de lucht komen. Dan is ventilatie dus minstens zo belangrijk, zoals ook in bovenstaand bericht wordt beschreven. Naar de ventilatie in uw kerkgebouw kunt u verder onderzoek doen op http://www.eerstehulpbijventilatie.nl.
      #SteunpuntKerkenwerk

Geef een reactie

Enter the text from the image below
 

© copyright Steunpunt Kerkenwerk